Wrocław nagrodzony Zielonym Orłem Rzeczpospolitej. Miasto, które realnie zmienia nawyki mieszkańców

Wrocław po raz kolejny udowadnia, że ekologiczne zmiany mogą być skuteczne, systemowe i co najważniejsze — wspólne. Miasto zdobyło Zielonego Orła Rzeczpospolitej w kategorii „Miasto na prawach powiatu”, jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień przyznawanych samorządom za działania na rzecz klimatu i zrównoważonego rozwoju. Jury doceniło przede wszystkim spójną strategię miasta, łączącą ekologię, edukację i wsparcie społeczne, a jej symbolem stały się Miejska Farma Wrocław oraz szeroka kampania „Wrocław nie marnuje”

Zielony Orzeł Rzeczpospolitej to wyróżnienie dedykowane samorządom, które podejmują długofalowe działania w obszarach mniej widocznych, lecz kluczowych dla jakości życia mieszkańców — klimatu, gospodarki obiegu zamkniętego i edukacji ekologicznej. Wrocław został doceniony za realne efekty, a nie tylko deklaracje.

Jak podkreślono w uzasadnieniu nagrody, miasto wyróżnia „spójna, konsekwentna strategia ekologicznej zmiany, angażująca mieszkańców, instytucje, handel i gastronomię w jeden ekosystem działań”. Wrocław pokazuje, że zmiana nawyków może być atrakcyjna, lokalnie zakorzeniona i praktyczna.

– Pokazaliśmy, że sukces ekologicznej zmiany opiera się na spójnej edukacji i konsekwentnej współpracy – od mieszkańców, przez handel, aż po lokalne instytucje. Chcemy pokazać, że każdy wrocławianin może realnie wpłynąć na ograniczenie marnowania i transformację miasta – a my dajemy ku temu narzędzia i wiedzę – mówi Katarzyna Szymczak-Pomianowska, Dyrektor Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju UM Wrocław.

Jednym z projektów szczególnie docenionych przez jury jest Miejska Farma Wrocław — przedsięwzięcie, które łączy profesjonalną uprawę warzyw z edukacją i pomocą społeczną. Na 3,5-hektarowym terenie na Swojczycach, we współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym, uprawia się 11 gatunków warzyw bez chemicznych oprysków: od dyni i buraków po marchewka i pory.

Warzywa trafiają prosto do 37 miejskich placówek, w tym:

• 16 żłobków,

• 10 przedszkoli,

• 11 Domów Pomocy Społecznej.

Łącznie zasila to dietę ponad 4200 osób, a w tegorocznym sezonie zebrano ponad 70 ton plonów.

Farma to również miejsce pracy i edukacji dla osób długotrwale bezrobotnych. Dzięki współpracy z Wrocławskim Centrum Integracji zdobywają oni praktyczne umiejętności ogrodnicze, zwiększając swoje szanse na powrót na rynek pracy. Warzywa są rozwożone samochodem elektrycznym, co pozwala ograniczyć emisję CO₂.

To projekt ekologiczny, społeczny i edukacyjny jednocześnie — wyjątkowy w skali kraju i rzadko spotykany w Europie.

Dodatkowo, nadwyżki plonów nie trafiają do kosza — są przetwarzane przez Fundację „Mniej Więcej” na ciepłe posiłki dla potrzebujących. W tym roku przygotowano ich ponad 12 tysięcy.

Wrocław od 2019 roku prowadzi szeroko zakrojoną kampanię #WROCŁAWNIEMARNUJE, której celem jest ograniczenie marnowania jedzenia, rzeczy i surowców. Działania obejmują warsztaty, zielone pikniki, miejskie gry ekologiczne, bookcrossing, wymiany plonów oraz spotkania edukacyjne dla mieszkańców.

Ważnym elementem jest współpraca z handlem i gastronomią. Projekt „Wrocławskie Targowiska nie Marnują” pozwala kupcom przekazywać pełnowartościową, niesprzedaną żywność do organizacji pomocowych.

Na wrocławskich ROD-ach prowadzone są warsztaty i akcje zachęcające do dzielenia się plonami i zasobami. Mieszkańcy uczą się nie tylko uprawy, ale również tego, jak nie marnować żywności i tworzyć lokalne, zielone wspólnoty.

Jednym z najbardziej użytecznych efektów kampanii jest interaktywna mapa, ułatwiająca codzienne ekologiczne wybory. Mieszkańcy mogą znaleźć na niej miejsca, gdzie:

• oddadzą niepotrzebne przedmioty,

• podzielą się jedzeniem,

• przekażą ubrania,

• skorzystają z punktów napraw,

• znajdą lokalne inicjatywy less waste.

Wybierasz kategorię, klikasz „nawiguj” — i gotowe. Mapa powstała jako integralna część kampanii i jest dostępna na portalu wroclaw.pl.

Wrocław stawia na edukację, która nie jest teoretyczna — odbywa się w terenie, poprzez doświadczenie, eksperymenty i zabawę.

Akademia Małego Ekologa

Ponad 700 dzieci z klas 1–3 odwiedza takie miejsca jak ZOO Wrocław, Hydropolis, Ogród Botaniczny czy Lasy Państwowe. Uczą się o recyklingu, ochronie wody i bioróżnorodności, zbierając po drodze pieczątki na mapach.

Wrocławska Akademia Klimatu

Dla uczniów szkół ponadpodstawowych przygotowano cykl spotkań, warsztatów i pokazów filmów ekologicznych w Kinie Nowe Horyzonty.

OZE i „Energia przyszłości”

Ponad 600 przedszkolaków poznało zasady działania elektrowni wodnych, wiatrowych i paneli fotowoltaicznych. Starsze dzieci uczą się o zielonej energii w kontekście praktycznym — jak wpływa na planetę i codzienne wybory.

foodCIRCUS — ekologia zaczyna się na talerzu

Warsztaty pokazują, skąd bierze się jedzenie, jak nie marnować i jak podejmować świadome decyzje żywieniowe, wpływające na środowisko.

– Kiedy rozmawiamy o przyszłości miasta, musimy zaczynać od najmłodszych. To oni będą za kilkanaście lat podejmować decyzje wpływające na środowisko. Pokazujemy im, że ekologia to codzienne wybory, a nie abstrakcja – mówi Małgorzata Brykarz, dyrektor Wydziału Klimatu i Energii UM Wrocław.

Łącznie działania edukacyjne objęły już ponad 1500 dzieci.

Tuż przed przerwą świąteczną miasto przypomina, że ekologia ma znaczenie także w grudniu. Dlatego organizowana jest akcja „Święta w stylu less waste”, łącząca seniorów, dzieci i młodzież.

W planie:
✨ 15 grudnia, godz. 16:00 – warsztaty tworzenia świątecznych stroików i dekoracji z materiałów z drugiego obiegu
✨ 17 grudnia, godz. 14:30 – międzypokoleniowe gotowanie: tradycyjne przepisy seniorów + współczesne zasady niemarnowania
✨ kulminacja: Międzypokoleniowa Wieczerza less waste – sąsiedzkie spotkanie przy wspólnym stole

Wszystko odbędzie się w Centrum Aktywności Tarnogaju (CAT) przy ul. Gazowej 22.

Zielony Orzeł Rzeczpospolitej to nie tylko prestiżowa nagroda. To potwierdzenie, że Wrocław skutecznie łączy ekologiczne podejście z troską o mieszkańców — od najmłodszych po seniorów. Tworzy przyjazne narzędzia, edukuje, integruje i pokazuje, że każdy ma wpływ na przyszłość miasta.

Wrocław nagrodzony Zielonym Orłem Rzeczpospolitej. Miasto, które realnie zmienia nawyki mieszkańców