Bóle kręgosłupa- skąd się biorą i jak sobie z nimi poradzić?

Coraz częstszym problemem w Polsce są bóle kręgosłupa – cierpi na nie 60-80% ludzi dorosłych! Dlaczego kręgosłup boli, jak temu zapobiegać a jak leczyć?

Kręgosłup jest kolumną kości zwanych kręgami, które stanowią oś naszego ciała. Pomiędzy nimi znajdują się dyski międzykręgowe – łącznotkankowe struktury, których zadaniem jest zapobieganie dotykania się kręgów oraz amortyzacja w czasie chodu, biegu czy upadku. W kręgach znajdują się otwory, przez które wychodzą nerwy z rdzenia kręgowego do każdego fragmentu naszego ciała. Jeśli w którejś z tych trzech struktur, kręgów, dysków czy otworów, dojdzie do odchyleń od prawidłowego stanu, dochodzi do bólu kręgosłupa, pleców, czy nawet bólów promieniujących do klatki piersiowej czy kończyn.

Zacznijmy od zmian w kręgach – może do nich dojść w wyniku złej postawy, na przykład długotrwałej pozycji siedzącej bez zmian, w wyniku zmian zwyrodnieniowych związanych z wiekiem, bądź w wyniku urazów, najczęściej złamań. Gdy kręgi znajdują się w złej pozycji, co prowadzi do nieprawidłowego rozłożenia sił działających na kręgosłup, z różnych przyczyn, dochodzi do wytwarzania tzw. osteofitów. Mogą one uciskać na nerwy wychodzące przez wspomniane już otwory międzykręgowe, ścierać się ze sobą czy uciskać na rdzeń kręgowy – wszystkie te patologie będą powodowały zespół bólowy.

Dyski międzykręgowe zbudowane są z miękkiego jądra i twardszej otoczki – gdy otoczka jest w jakiś sposób osłabiona, w wyniku odwodnienia, zbyt dużego obciążenia czy chorób tkanki łącznej, jądro może „wypłynąć” poza dysk międzykręgowy, powodując ucisk na nerwy czy na rdzeń, co spowoduje ból a czasem nawet niedowłady mięśni.

Zatem podstawą zapobiegania bólów wynikających ze zmian w kręgosłupie jest dbanie o to, aby wyżej wymienione zmiany nie wystąpiły. Nie jest to niestety takie proste. Zarówno praca w biurze, na stojąco czy fizyczna, mogą powodować ich występowanie. Zatem po kolei:

praca w biurze – lekarze zalecają wstawanie co 15 minut z pozycji siedzącej i przeciąganie się. Ten prosty, choć nieco utrudniający życie, zwyczaj może pomóc zapobiegać większości zwyrodnień jakie powstają. Dodatkowo konieczne jest prawidłowe ustawienie krzesła w stosunku do biurka oraz komputera- tutaj zmorą dla kręgosłupa są laptopy. Przy dłuższej pracy należy podłączyć osobną klawiaturę do laptopa z której korzystamy w bliższej odległości oraz ustawienie ekranu komputera pod kątem 45 stopni do naszego wzroku.praca na stojąco - długotrwała praca na stojąco nie tylko powoduje bóle kręgosłupa, ale również powstawanie żylaków nawet u bardzo młodych osób. Zatem bardzo ważny jest ruch w czasie pracy – nawet jeśli musimy ciągle stać bez możliwości przemieszczania się należy na zmianę ćwiczyć stopą prostowanie i zginanie. Ponadto, należy jak najczęściej przeciągać się i robić przysiady – dzięki temu odciążamy spłaszczone pod wpływem stania dyski międzykręgowepraca fizyczna – rozumiana jako praca z noszeniem ciężarów. Zabójcze dla kręgosłupa jest podnoszenie ciężarów „z pleców”, czyli pochylanie się i podnoszenie. Ochronne dla kręgosłupa i bardziej oszczędne w wydatku energetycznym mięśni jest podnoszenie „z kucania” i należy to robić zawsze, nawet przy ciężarach które nie wydają się bardzo obciążające.

Dodatkowo warto zastosować prosty trik który przyda się każdemu. Jeśli w ciągu dnia odczuwamy ciążenie na kręgosłupie lub nawet ból, oznacza to, że nasze dyski są już bardzo spłaszczone. Najlepszą metodą jest zwieszenie się na kilkanaście sekund do minuty z jakiegoś drążka, drzwi czy listwy. Jeśli nie mamy nic takiego w pobliżu warto położyć się na płasko na twardej podłodze i po kilku minutach przyciągnąć kolana do klatki piersiowej.

W zapobieganiu bólów kręgosłupa jest również bardzo ważne regularne ćwiczenie mięśni kręgosłupa – może to być joga, siłownia czy pilates, jednak bardzo ważne jest aby poprawnie wykonywać te ćwiczenia, ponieważ nieprawidłowe rozłożenie siły w czasie ćwiczeń może skutkować powstawaniem zwyrodnień w kręgosłupie.

Bardzo pomocne na bóle pleców i kręgosłupa są masaże lecznicze. Ból powoduje, że w mechanizmie obronnym nasze mięśnie się kurczą – jeśli ból i przykurcz trwają długo, same mięśnie mogą boleć. Dodatkowo niesymetryczny skurcz spowoduje nieprawidłowe rozłożenie sił działających na kręgosłup, a zatem dalsze zmiany zwyrodnieniowe w jego obrębie. Ponadto masaż poprawia krążenie krwi i limfy co usprawnia regenerację tkanek, oraz zwiększa ruchomość w obrębie kręgosłupa, co ułatwi powrót do aktywności fizycznej bardzo zalecanej w bólach pleców. W tym kontekście bardzo ważna jest profilaktyka bólów – jak mówi nam pracownik wrocławskiego salonu masażu Magia dla Ciała: „Najczęściej na masaż leczniczy przychodzą osoby, które już odczuwają dyskomfort, a warto wcześniej zadbać o kondycję swoich pleców. Gdy ból już wystąpi, leczenie musi być znacznie intensywniejsze i dłużej trwać”.

Obecnie poważne zespoły bólowe, wynikające ze zmian w kręgosłupie, leczone mogą być ortopedycznie czy neurochirurgicznie. Jednak nie u każdego taka operacja przynosi poprawę, a ponad to jest bardzo inwazyjnym zabiegiem. Dlatego zanim doprowadzimy do stanu w którym będzie ona jedynym rozwiązaniem, należy próbować wszystkich sposobów na to, by jej uniknąć.