Rolnictwo pod presją niskich cen i długów Trudny start 2026 roku dla producentów rolnych

Początek 2026 roku przynosi polskiemu rolnictwu wyraźne sygnały pogorszenia kondycji finansowej. Najnowsze dane GUS oraz informacje z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy BIK pokazują, że sektor mierzy się jednocześnie ze spadającymi cenami skupu i narastającymi problemami płatniczymi. W wielu gospodarstwach oznacza to pracę na granicy opłacalności, a coraz częściej także utratę płynności finansowej.

Ceny skupu mocno w dół

Według danych GUS w grudniu 2025 roku ceny skupu podstawowych produktów rolnych były o 10,9 proc. niższe niż rok wcześniej. Spadki objęły m.in. zboża, rzepak oraz mleko, co bezpośrednio uderzyło w rentowność produkcji. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy producentów trzody chlewnej. Szacunki wskazują, że w styczniu 2026 roku dopłata do tuczu jednej sztuki sięgała około 360 zł, co jasno obrazuje skalę strat generowanych przy obecnych relacjach kosztów do cen sprzedaży.

Eksperci zwracają uwagę, że problemem jest nie tylko niski poziom cen skupu, ale także ich oderwanie od cen detalicznych. Surowiec rolny często stanowi mniej niż 15 proc. ceny produktu końcowego w sklepie, co rodzi pytania o strukturę marż w łańcuchu dostaw.

Zadłużenie rolnictwa rośnie

Spadek opłacalności produkcji znajduje odzwierciedlenie w danych o zadłużeniu sektora. Łączne zaległe zobowiązania rolnictwa sięgają 646,1 mln zł, z czego aż 72 proc. przypada na firmy zajmujące się uprawami rolnymi oraz chowem i hodowlą zwierząt (PKD 01). Oznacza to ponad 465 mln zł niespłacanych w terminie zobowiązań.

Podmioty z tego segmentu odpowiadają również za 57 proc. wszystkich niesolidnych płatników w branży rolnej. Największe problemy mają gospodarstwa zajmujące się uprawami innymi niż wieloletnie – ich zaległe zobowiązania kredytowe i pozakredytowe sięgają niemal 59 mln zł.

Dynamiczny wzrost zaległości w wybranych segmentach

Szczególnie niepokojące dane dotyczą producentów zbóż i roślin strączkowych. W tym segmencie zaległości wzrosły o ponad 93 proc. rok do roku, osiągając 20,7 mln zł na koniec listopada 2025 roku. Problemy narastają również wśród firm zajmujących się uprawą warzyw oraz roślin korzeniowych i bulwiastych, gdzie wartość niespłacanych zobowiązań przekracza 35 mln zł.

Nie lepiej wygląda sytuacja w hodowli zwierząt. Łączne zaległości producentów zwierzęcych wynoszą 68,7 mln zł, z czego ponad 28,2 mln zł przypada na sektor bydła mlecznego. To efekt połączenia niskich cen mleka i wysokich kosztów pasz, energii oraz utrzymania stad.

– Sektor rolny znajduje się dziś pod silną presją ekonomiczną. Niskie ceny skupu zbiegają się z wysokimi kosztami produkcji, co powoduje, że coraz więcej gospodarstw traci zdolność do terminowego regulowania zobowiązań – wskazuje dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.

Regiony z największymi problemami

Problemy finansowe rolnictwa są zróżnicowane regionalnie. Najwyższe zaległe zobowiązania firm z sektora upraw i hodowli odnotowano w województwie kujawsko-pomorskim, gdzie przekraczają one 101 mln zł. Na kolejnych miejscach znalazły się Małopolska z zadłużeniem na poziomie około 80,7 mln zł oraz województwo warmińsko-mazurskie, gdzie zaległości sięgają 52,7 mln zł.

Pod względem liczby firm-dłużników na pierwszym miejscu znajduje się Wielkopolska, z 249 podmiotami posiadającymi zaległe zobowiązania. Najlepszą kondycją płatniczą na tle kraju wyróżniają się natomiast Mazowsze i Śląsk.

Ryzyko dalszego pogorszenia

Choć w ostatnich miesiącach widoczna była niewielka poprawa w danych płatniczych, eksperci podkreślają, że ogólny obraz pozostaje niepokojący. Połączenie spadających cen skupu z rosnącym zadłużeniem zwiększa ryzyko utraty płynności przez kolejne grupy producentów.

– Dane GUS i informacje o zaległościach pokazują rolnictwo jako sektor funkcjonujący pod dużą presją kosztową i finansową. Bez poprawy relacji cenowych oraz stabilizacji kosztów produkcji trudno będzie odwrócić ten trend – podsumowuje dr hab. Waldemar Rogowski.

Rolnictwo pod presją niskich cen i długów Trudny start 2026 roku dla producentów rolnych