Wrocław pamięta Tian’anmen. Jedyny taki pomnik na świecie przypomina o walce o wolność

37 lat temu wrocławianie pokazali, że nie są obojętni na cierpienie ludzi walczących o wolność po drugiej stronie świata. Dziś, przy jedynym na świecie pomniku poświęconym ofiarom masakry na placu Tian’anmen, ponownie oddano hołd tym, którzy w czerwcu 1989 roku zapłacili najwyższą cenę za marzenie o demokratycznych przemianach.

3 czerwca przy pomniku upamiętniającym ofiary wydarzeń na placu Tian’anmen na placu Dominikańskim we Wrocławiu zgromadzili się uczniowie IX Liceum Ogólnokształcącego, nauczyciele, świadkowie historii oraz mieszkańcy miasta. Wspólnie uczcili pamięć chińskich studentów, którzy w nocy z 3 na 4 czerwca 1989 roku zostali brutalnie zaatakowani przez wojsko podczas pokojowych demonstracji w Pekinie.

Dzisiejsze uroczystości były nie tylko okazją do złożenia kwiatów, ale także przypomnieniem niezwykłej historii solidarności, jaką w tamtych dniach okazali mieszkańcy Wrocławia. Kilka dni po tragicznych wydarzeniach w Chinach studenci, uczniowie i działacze opozycyjni utworzyli na ówczesnym placu Dzierżyńskiego, obecnym placu Dominikańskim, Obóz Żywego Protestu. Był to spontaniczny sprzeciw wobec przemocy i łamania praw człowieka oraz wyraz wsparcia dla ofiar chińskiego reżimu.

W jednym z namiotów, w ścisłej tajemnicy, powstał pierwszy w Polsce pomnik poświęcony wydarzeniom na placu Tian’anmen. Symboliczna instalacja przedstawiała fragment gąsienicy czołgowej oraz rozjechany rower. Choć pomnik przetrwał zaledwie jedną noc i został zniszczony przez funkcjonariuszy komunistycznej Służby Bezpieczeństwa, jego przesłanie okazało się trwalsze niż działania władz.

– W nocy z 3 na 4 czerwca 1989 roku w Pekinie rozegrała się niewyobrażalna tragedia. Studenci wyszli na plac Niebiańskiego Spokoju, domagając się wolności i zmian politycznych. Dziś naszym obowiązkiem jest pamiętać o tych, którzy oddali życie za prawo do wolności – mówiła podczas uroczystości Izabela Koziej, dyrektor IX LO we Wrocławiu.

W 1999 roku we Wrocławiu stanął obecny pomnik, który do dziś przypomina o dramatycznych wydarzeniach sprzed lat. Jest to wyjątkowe miejsce pamięci, uznawane za jedyny na świecie pomnik poświęcony ofiarom masakry na placu Tian’anmen.

Do wydarzeń sprzed 37 lat wrócił również dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia i uczestnik Obozu Żywego Protestu.

– Naszym sposobem protestu, będącym gestem obywatelskiej odwagi, było zbudowanie miasteczka namiotowego. Mieszkaliśmy tutaj przez kilka dni, jednocześnie zbierając podpisy pod petycją skierowaną do władz PRL. Chcieliśmy wyrazić sprzeciw wobec tej masakry. Każdy człowiek, nawet bardzo młody, ma szansę zachować się przyzwoicie i nie być obojętnym – podkreślał.

Uroczystości miały również wymiar artystyczny. Przy akompaniamencie Sławomira Kubasa uczestnicy wspólnie śpiewali piosenki, które od lat kojarzone są z wolnością i sprzeciwem wobec zniewolenia. Wśród wykonywanych utworów znalazły się m.in. „Mówię ci, że” zespołu Tilt, „Kocham wolność” grupy Chłopcy z Placu Broni oraz „Krakowski spleen” zespołu Maanam.

Spotkanie przy pomniku było czymś więcej niż rocznicową uroczystością. Dla młodego pokolenia stało się żywą lekcją historii, przypomnieniem, że wolność nie jest dana raz na zawsze, a solidarność z tymi, którzy o nią walczą, nie zna granic państw ani kontynentów.

Wrocław po raz kolejny udowodnił, że pamięć o wydarzeniach na placu Tian’anmen nie jest jedynie częścią historii. To wciąż aktualne przesłanie o odwadze, odpowiedzialności i sprzeciwie wobec przemocy. Przesłanie, które od 37 lat trwa w sercu miasta i symbolicznie zapisane jest w jedynym takim pomniku na świecie.

Wrocław pamięta Tian’anmen. Jedyny taki pomnik na świecie przypomina o walce o wolność